Zapalenie tętnicy skroniowej

Maurycy BiernatPrzez Maurycy Biernat13 września 2019W Choroby wewnętrzne, Neurologia

Pacjentka lat 70 zgłosiła się na SOR ze skierowaniem od lekarza POZ z powodu “pogorszenia bólu głowy”.


Ból rozpoczął się podstępnie kilka tygodni temu. Był raczej umiarkowanie nasilony. Ma charakter kłucia i pulsowania w lewej części głowy.  Pacjentka nie zgłasza wymiotów i światłowstrętu. Ból nie ma związku z wysiłkiem i pozycją ciała. Pacjentka podaje, że nie może nosić czapki z powodu nasilania się dolegliwości podczas jej zakładania. Dodatkowo przy jedzeniu odczuwa ból zębów –  jest umówiona z tego powodu na wizytę u dentysty. Od momentu pojawienia się bólu głowy zgłasza również objawy grypopodobne: stan podgorączkowy i bóle mięśniowe – z tego powodu przyjmowała antybiotyk dwa tygodnie temu. 

W badaniu przedmiotowym: brak deficytów neurologicznych. Zwraca uwagę zlokalizowana tkliwość okolicy skroniowej lewej. 

W badaniach laboratoryjnych: podwyższone CRP ok. 50 mg/l. OB 100 mm.

W KT głowy bez odchyleń poza niewielkimi zanikami korowymi adekwatnymi do wieku. 

Na podstawie obrazu klinicznego rozpoznano klasyczny obraz olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnicy skroniowej oraz polimialgię reumatyczną. 

Włączono leczenie wysokimi dawkami sterydów. Pacjentka otrzymała skierowanie na Oddział Chirurgii Naczyniowej w celu ustalenia terminu wykonania biopsji tętnicy. 

W związku z wczesnym ustaleniem rozpoznania i włączeniem leczenia udało się uniknąć powikłań choroby.

Komentarz

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnicy skroniowej (tzw. choroba Hortona) jest rzadką chorobą wynikającą z autoimmunologicznego zapalenia naczyń. Zwykle występuje u osób po 70 r.ż., bardzo rzadko poniżej 50 r.ż. Kobiety chorują czterokrotnie częściej niż mężczyźni.

Zapalenie tętnicy skroniowej objawia się bólem głowy o narastającym, podstępnym charakterze, który zazwyczaj rozwija się w ciągu kilku tygodni. Zwykle zajęta jest tętnica skroniowa, która w związku z reakcją zapalną jest tkliwa i bolesna – np. przy noszeniu czapki, spaniu na chorej części głowy lub przy badaniu palpacyjnym. Mogą być zajęte także duże naczynia – tętnica kręgowa, tętnice szyjne i aorta – jednak objawy związane z zajęciem tych naczyń nie są tak charakterystyczne. 

Innym objawem choroby Hortona może być chromanie żuchwy – czyli ból przy żuciu wynikający z niedokrwienia mięśni żwaczy zaopatrywanych przez odgałęzienia tętnicy skroniowej. 

Dodatkowo objawom w około 50% przypadków towarzyszy tzw. polimialgia reumatyczna – czyli rozlane bóle kostno-mięśniowe i przewlekły stan podgorączkowy

Powikłania OZTS to najczęściej nagła niebolesna utrata wzroku związana z zawałem tętnicy ocznej. Innym powikłaniem może być także TIA lub udar mózgu, przede wszystkim w obrębie unaczynienia tylnego dołu czaszki. Rozważ zawsze OZTS u pacjenta z udarem mózgu/TIA i przewlekłym stanem podgorączkowym.

Wcześnie rozpoznane i prawidłowo leczone zapalenie tętnicy skroniowej bardzo dobrze rokuje i rzadko daje powikłania.

Przy wstępnym stawianiu rozpoznania  należy polegać na obrazie klinicznym. Zaleca się oznaczenie parametrów zapalnych – CRP i OB, które prawie zawsze są istotnie podwyższone.

Leczenie to jak najszybsze włączenie sterydów w dużej dawce. Zaleca się:

Prednizon 40-60 mg/dzień w przypadku braku objawów okulistycznych, a 80-100 mg/dzień w przypadku neurologicznych objawów ogniskowych lub zaburzeń widzenia. 

Leczenie jest długotrwałe – wysokie dawki sterydów czasem trzeba podawać przez wiele lat. Dlatego konieczne jest potwierdzenie choroby w badaniu histopatologicznym pobranym z wycinka zajętej tętnicy i wykonanym możliwie szybko. 

Techniką cieszącą się coraz większą popularnością jest także badanie USG dające możliwość stwierdzenia obecności obrzęku ściany tętnicy i zwiększenia jej średnicy. Czułość i swoistość badania USG szacuje się na ok. 90%.

Zapamiętaj na Twój Dyżur:

  1. Myśl o Zapaleniu Tętnicy Skroniowej u starszego pacjenta z bólem okolicy skroniowej przy palpacji.
  2. W przypadku bólu głowy i przewlekłego stanu podgorączkowego z bólami kostno-mięśniowymi – myśl o OZTS i polimialgii reumatycznej.
  3. Wczesne rozpoznanie i leczenie pozwala uniknąć poważnych powikłań – zawału siatkówki oraz udaru mózgu.
  4. W przypadku pacjenta z gorączką i objawami udaru w tylnym dole czaszki – myśl o zapaleniu tętnicy skroniowej.

Wpis nie jest obowiązującym standardem naukowym. Został stworzony w oparciu o doświadczenia lekarzy praktyków, piśmiennictwo i wymianę poglądów.

Zobacz również

Powikłania polekowe

Ciekawy przypadek z niedawnego dyżuru. Może macie jakieś podobne doświadczenia?

CZYTAJ DALEJ

Objawowa hiponatremia

Czy nieostrożne leczenie częstego zaburzenia elektrolitowego w SOR może spowodować niedowład czterokończynowy? Dlaczego “szóstki” i “setki” mogą temu zapobiec?

CZYTAJ DALEJ

Zobacz również

Powikłania polekowe

Ciekawy przypadek z niedawnego dyżuru. Może macie jakieś podobne doświadczenia?

CZYTAJ DALEJ

Objawowa hiponatremia

Czy nieostrożne leczenie częstego zaburzenia elektrolitowego w SOR może spowodować niedowład czterokończynowy? Dlaczego “szóstki” i “setki” mogą temu zapobiec?

CZYTAJ DALEJ